1. คัมภีร์ไท่จี๋ฉวนหลุน เป็นคัมภีร์บทขยายของคัมภีร์ไทจี๋ฉวนจิง บัญญัติโดยหวางจงเยี่ย แห่งเมืองเหอหนาน ซึ่งมีชีวิตอยู่ในช่วง คศ. 1736-1795 เป็นศิษย์สายตรงคนสำคัญของปรมาจารย์เตียซำฮง 

     เนื่องจากเคล็ดวิชาไทเก็กนั้นลึกซึ้ง ล้ำลึก และประณีตยิ่งนัก แม้ในยุคสมัยใกล้เคียงกับยุคสมัยที่ปรมาจารย์เตียซำฮงยังมีชีวิตอยู่ ก็ยังมีความเข้าใจที่สับสนกันเป็นอันมาก หวางจงเยี่ยจึงได้แต่งคัมภีร์ไท่จี๋ฉวนหลุนขึ้นอีกฉบับหนึ่ง อรรถาธิบายขยายความคัมภีร์ไทเก็กของปรมาจารย์เตียซำฮงให้กว้างและละเอียดขึ้นอีกขั้นหนึ่ง 

     ซุนผู้นิรนามได้แปลคัมภีร์ไท่จี๋ฉวนหลุนออกเป็นภาคไทย ต่อเนื่องจากการแปลคัมภีร์ไท่จี๋ฉวนจิง ดังที่จะได้นำมาเสนอดังต่อไปนี้ 

     ๐  ไท่จี๋ มาจาก ยิ่งใหญ่สุดยอด 
          หวู่จี๋ No Extremities คือความว่าง สุดยอด
          และเป็นมารดาของหยินและหยาง 

     ๐  กระบวนท่าคล้อยตามเกาะติด
          ในความเคลื่อนไหวมันแยกจากกัน
          ในความหยุดนิ่งมันหลอมรวมกัน
          ไม่ขาดไม่เกิน
          ดังนั้น
          ยามมันงอ มันพลันเหยียดตรง
          เมื่อปรปักษ์แข็งมา ข้ากลับอ่อน
          นี่เรียกว่าการคล้อยตามเกาะติด (โส่ว) 

     ๐  กระบวนท่าเกาะติดอ่อนตาม
          เมื่อข้าติดตามปรปักษ์
          และเขาหมุนตัวกลับ
          นี่เรียกว่าการเกาะติดอ่อนตาม (เหนียน) 

     ๐  ถ้าปรปักษ์เคลื่อนไหวรวดเร็ว ก็ตอบโต้เร็วตาม
          ถ้าเขาเคลื่อนไหวเชื่องช้า ก็เชื่องช้าตาม
          แม้นว่าการเปลี่ยนแปลงมีมากมาย
          หลักการที่ครอบคลุมมันมีเพียงหนึ่งเดียว 

     ๐  จากความคุ้นเคย กับการสัมผัสที่ถูกต้อง
          จะค่อย ๆ เข้าใจ กำลังภายในทีละน้อย
          จากความเข้าใจในกำลังภายใน
          ย่อมสามารถเข้าถึงภูมิปัญญา
          ปราศจากการฝึกหนักและยาวนานต่อเนื่อง
          ย่อมไม่สามารถเข้าใจมันได้ทันที
          กำลังภายในบรรลุถึงกระหม่อมโดยไม่ต้องพยายาม
          ปล่อยให้ลมปราณจมลงสู่ตันเถียน
          อย่าเอนเอียงไปในทิศทางใด ๆ
          บัดเดี๋ยวปรากฏ
          บัดเดี๋ยวสูญหาย
          ทำด้านซ้ายให้ว่าง
          เมื่อใดที่ปรากฏแรงดัน เฉกเช่นด้านขวา 

     ๐  ถ้าปรปักษ์ยืนขึ้น ข้าจะดูสูงกว่า
          ถ้าเขาย่อตัวลง ข้าจะดูต่ำเตี้ยกว่า
          รุกไปข้างหน้า ระยะทางดูไกล อย่างไม่น่าเชื่อ
          ก้าวถอยหลัง ระยะทางดูใกล้ขึ้นอย่างยิ่งยวด
          วัตถุที่เบาดั่งขนนกมิอาจวางลง
          และแมลงที่เล็กดั่งแมลงวัน
          มิอาจบินเกาะบนส่วนใด ๆ ของร่างกายได้เลย 

     ๐  ปรปักษ์ไม่รู้จักข้า
          ข้ารู้จักเขาฝ่ายเดียว
          การเป็นจอมยุทธ์ไร้เทียมทาน เป็นผลจากสิ่งนี้ 

     ๐  มีวิทยายุทธ์เป็นอันมาก
          แม้นว่ามันใช้รูปแบบที่แตกต่างกัน
          ส่วนใหญ่แล้วไม่พ้นไปจากผู้เข้มแข็งข่มผู้อ่อนแอ
          และผู้เชื่องช้ายอมตามผู้ที่ว่องไวกว่า
          ผู้เข้มแข็งโค่นล้มผู้อ่อนแอ
          และมือที่เชื่องช้ายินยอมต่อมือที่ว่องไว 
          ทั้งหมดล้วนเป็นผลของสมรรถภาพทางกายที่แฝงเร้นอยู่ภายใน 
          ไม่ใช่ผลทางเทคนิคที่ฝึกฝนมาอย่างดี 

     ๐  จากวลีที่ว่า “สี่ตำลึง ปัดพันชั่ง” (ใช้แรงน้อยปัดแรงมาก) 
          เราจึงรู้ว่าเทคนิคมิได้สำเร็จด้วยพละกำลัง 
          ภาพของคนชราโค่นล้มกลุ่มคนหนุ่ม 
          จะเนื่องมาจากความว่องไวได้อย่างไร 

     ๐  ยืนให้สมดุล และหมุนอย่างขันแข็งดั่งล้อรถ 
          การจมลงด้านหนึ่งคือการตอบโต้ 
          การรับน้ำหนักพร้อมกัน 2 ขา คือภาวะนิ่งงันอันเฉื่อยชา 
          ผู้ใดที่ใช้เวลาหลายปีฝึกฝน 
          แต่ยังคงไม่สามารถปัดป้องได้ 
          และถูกปรปักษ์ ควบคุมเอาไว้เสมอ 
          เพราะไม่เข้าใจ 
          ข้อผิดพลาด ของการรับน้ำหนักพร้อมกัน 2 ขา 
          เพื่อหลีกเลี่ยงความผิดพลาดนี้ 
          ต้องเรียนรู้ หยินและหยาง 
          หยินและหยางเสริมช่วยเหลือกัน และเปลี่ยนแปลงกันและกัน 
          จากนั้นท่านย่อมพูดได้ว่า 
          ท่านเข้าใจกำลังภายใน 
          หลังจากท่านเข้าใจกำลังภายใน 
          ยิ่งฝึกฝนมากก็ยิ่งชำนาญมาก 
          สะสมความรู้อย่างเงียบ ๆ 
          และหมั่นทบทวน 
          ท่านจะค่อย ๆ ทำตามที่ต้องการได้เอง 

     ๐  เดิมทีคือการละวางตัวเอง 
          เพื่อติดตามคนอื่น 
          คนส่วนใหญ่ละทิ้งที่ใกล้ เพื่อแสวงหาที่ไกล 
          กล่าวกันว่า 
          “พลาดเพียงเล็กน้อย จะออกนอกทางไปหลายลี้” 
          ผู้ฝึกฝนต้องศึกษาอย่างระมัดระวัง นี่คือตำรา (หลุน) 

     ๐  จิตใจระดมพลังลมปราณ ทำให้ลมปราณจมลงอย่างราบเรียบ 
          แล้วมันจะรวมกัน 
          และซ่านซึมสู่กระดูก 
          ลมปราณระดมพลังร่างกาย 
          ทำให้มันเคลื่อนไหวอย่างราบรื่น 
          หลังจากนั้นมันจึงทำตาม 
          คำบงการของจิตใจได้ง่าย 

     ๐  จิตหยั่งรู้ และลมปราณ 
          ต้องเปลี่ยนแปลงอย่างคล่องแคล่ว 
          จึงจะมีความยอดเยี่ยม 
          ของความกลมและความราบรื่น 
          นี่เรียกว่า 
          “การเปลี่ยนแปลงของสิ่งที่ไร้ตัวตน และสิ่งที่มีตัวตน” 

     ๐  จิตใจคือผู้บัญชาการ 
          ลมปราณคือธง 
          และเอวคือแผ่นป้ายผ้า 
          เอวเฉกเช่นเพลา 
          และลมปราณดุจดั่งล้อ 
          ลมปราณได้รับการบำรุงเลี้ยงอยู่เสมอ 
          โดยปราศจากภยันตราย 
          ปล่อยให้ลมปราณเคลื่อนไหว 
          เฉกเช่นไข่มุกเปล่ง 9 ประกาย 
          โดยไม่ติดขัด 
          จึงไม่มีส่วนใดของร่างกายที่มันไปไม่ถึง 

     ๐  ในการเคลื่อนไหว 
          ลมปราณแนบติดหลัง 
          และซึมซ่านสู่กระดูกสันหลัง 
          กล่าวกันว่า “อยู่ในใจก่อน” 
          แล้วจึงอยู่ในร่างกาย 
          ผ่อนคลายท้อง 
          แล้วลมปราณจะจมลงสู่กระดูก 
          เมื่อจิตวิญญาณผ่อนคลาย 
          ร่างกายจะสงบ 
          มันอยู่ในใจเสมอ 

     ๐  ความสามารถที่จะหายใจอย่างเหมาะสม 
          นำไปสู่ความคล่องแคล่ว 
          อ่อนที่สุด 
          จึงกลายเป็น 
          เข้มแข็งที่สุด.