มหัศจรรย์แห่งโลกภายใน (7)

บทความ - วิมุตตะมิติ - มหัศจรรย์แห่งโลกภายใน

เขียนโดย สิริอัญญา

วันศุกร์ที่ ๑๔ พฤศจิกายน ๒๕๕๑ เวลา ๑๖:๔๒ น.

            ในตอนที่หกได้กล่าวถึงอริยาบถต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการฝึกฝนอบรมจิตเพื่อรับรู้สัมผัสกับความมหัศจรรย์แห่งโลกภายใน แต่ก็ไม่อาจข้ามการเตรียมตัวไปได้ เพราะเห็นว่าในเรื่องของการเตรียมตัวเพื่อการฝึกฝนอบรมทางจิตนั้นก็มีประโยชน์และมีความมหัศจรรย์อยู่เป็นอันมาก จึงจำเป็นที่จะต้องแวะข้างทางเสียสักหน่อยหนึ่ง

            ก็ไม่ได้เสียหายเสียเวลาอะไร เพราะได้กล่าวมาตั้งแต่ต้นแล้วว่าบทความเรื่องมหัศจรรย์แห่งโลกภายในนี้จะเขียนและจะแสดงไปเรื่อย ๆ ตามความสะดวก ไม่เร่งรัด รีบร้อน

            ท่านเจ้าคุณพุทธทาสก็ได้กล่าวถึงเรื่องนี้ไว้บ้างว่าก่อนที่จะลงมือปฏิบัติฝึกฝนอบรมทางจิตนั้นควรจะได้เตรียมตัวบางประการ เช่น การทำความสะอาดร่างกาย การล้างตา ล้างจมูก ในขณะที่ส่วนใหญ่ไม่ได้กล่าวถึงเรื่องนี้ ทั้ง ๆ ที่เป็นเรื่องที่เป็นประโยชน์อย่างยิ่ง โดยเฉพาะประโยชน์ที่จะเกิดแก่สุขภาพอนามัย ซึ่งถือได้ว่านี่ก็เป็นความมหัศจรรย์อย่างหนึ่งของการศึกษาเรื่องโลกภายใน

            ในศาสนาอิสลามนั้นการทำละหมาดก็คือการฝึกฝนอบรมทางจิตอย่างหนึ่ง และให้ผลตามธรรมชาติที่จะทำให้จิตตั้งมั่น มีความบริสุทธิ์ และมีขีดความสามารถในการทำการงานตามลำดับขั้นของการฝึกฝนอบรมนั้น ๆ พระคัมภีร์อัลกุรอ่านได้บัญญัติให้ทำความสะอาดร่างกายก่อนเข้าทำพิธีละหมาด เช่น ล้างเท้า ล้างหน้า ล้างมือ เป็นต้น

            คำว่า อาบน้ำชำระกาย เป็นคำที่ใช้ทั่วไปในการเตรียมตัวเมื่อจะทำการฝึกฝนอบรมในทางจิต เป็นวิธีปฏิบัติที่มีอยู่ในทุกศาสนาและความเชื่อ แต่ในที่นี้จะขอเสนอให้มีการชำระทวารทั้งสิบ และถือว่านี่คือเรื่องสำคัญในการเตรียมตัวที่มีความครบถ้วนสมบูรณ์

            ทวารทั้งสิบนั้นก็คือตาทั้งสอง หูทั้งสอง จมูกทั้งสอง ปากหนึ่ง อวัยวะเพศหนึ่ง ทวารหนักหนึ่ง และจิตใจอีกหนึ่ง รวมเป็นทวารทั้งสิบ เพราะทวารทั้งสิบนี้ก็คือประตูที่มีทั้งของดี ของไม่ดี ทั้งที่เป็นรูปธรรมและนามธรรมผ่านเข้ามาในร่างกายของเราและในจิตใจของเรา ดังนั้นจึงต้องเริ่มต้นด้วยการเตรียมตัวที่การชำระทวารทั้งสิบให้มีความสะอาดเป็นเบื้องต้นก่อน

            การอาบน้ำล้างหน้ายังไม่ถือว่าเป็นการชำระทวารทั้งหมดได้ เพราะเป็นการทำความสะอาดเรือนร่างภายนอกเท่านั้น ในที่นี้จึงมุ่งเอาที่การชำระทวารทั้งสิบ ลองทดลองทำหรือเพียงแค่คิดพิจารณาก็จะเห็นได้ว่าการอาบน้ำล้างหน้ามีความแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงกับการชำระทวารทั้งสิบ

            ดวงตาทั้งสองข้างนั้นแม้ว่ามีความไว มีเปลือกตาคอยคุ้มกันและปิดเปิดได้อย่างรวดเร็วใกล้เคียงกับความเร็วของแสง แต่กระนั้นก็ยังมีสิ่งปฏิกูลเข้าสู่ตาอยู่เป็นจำนวนมาก เป็นแต่ว่ามองไม่เห็น และรู้สึกแทบไม่ได้เท่านั้น ยกเว้นก็แต่สิ่งปฏิกูลนั้นมีขนาดใหญ่เพียงพอที่จะทำให้ดวงตารำคาญได้ ก็จะรู้สึกรำคาญเจ็บปวดหรือเจ็บแสบ ยังไม่รวมไปถึงผลที่กระทบต่อไปยังโครงสร้างส่วนสมอง ที่อาจมีความรุนแรงมากกว่าผลกระทบที่เกิดขึ้นกับนัยน์ตา

            หากดวงตาได้รับสิ่งปฏิกูลและสิ่งปฏิกูลนั้นเป็นอันตรายและไม่ได้ชำระออก หรือถูกกระทบกระเทือนเป็นเนืองนิตย์ก็เป็นที่มาของปัญหาเกี่ยวกับนัยน์ตา อย่างน้อยก็เป็นเรื่องต้อชนิดต่าง ๆ และอาจทำให้ตานั้นเสื่อมคุณภาพเร็วกว่าที่จะพึงเป็น

            การล้างตาทั้งสองข้างจึงเป็นความจำเป็นเบื้องต้นและให้ผลดีแก่สุขภาพ ทำให้ตาใสสะอาด ปราศจากฝุ่นธุลีและสิ่งปฏิกูล แต่ถ้าจะให้ได้ผลจริงท่านว่าให้ลองเอาน้ำฝนกลางหาวที่ไม่มีพิษและใส่เกลือแกงที่สะอาดบริสุทธิ์ แล้วใช้น้ำเกลือนี้หยอดตาสัปดาห์ละครั้ง สองครั้ง ก็จะยกระดับการชำระตาและมีผลทำให้ดวงตามีคุณภาพใช้สอยได้ไปอีกนานเท่านาน

            จมูกทั้งสองข้างก็เช่นเดียวกัน เป็นทวารสำหรับรับกลิ่น แม้ว่าจะมีขนจมูกคอยกลั่นและกรองไม่ให้ฝุ่นธุลีและสิ่งปฏิกูลต่าง ๆ เข้าสู่ร่างกาย แต่กระนั้นก็ป้องกันได้เพียงบางระดับ ยังมีสิ่งของละเอียดที่สามารถฝ่าหลุดรอดขนจมูกเข้าสู่โพรงจมูกและปอดได้

            มีตัวอย่างมากหลายที่ผู้ป่วยด้วยโรคทางเดินหายใจ ทั้งที่อาการเกิดที่โพรงจมูกและปอด ดังเช่นผู้ป่วยบางรายที่เลี้ยงกระต่ายหรือสุนัขหรือแมวแล้วปรากฏมีขนสัตว์เหล่านี้เข้าไปอยู่ในโพรงจมูกและปอด นอกจากนั้นการที่ช่องจมูกไม่สะอาดก็เป็นแหล่งสะสมของเชื้อโรค รวมทั้งอาจมีผลกระทบต่อการทำให้เกิดหนองในโพรงจมูกหรือไซนัส

            การชำระช่องจมูกทั้งสองข้างกระทำได้โดยการเอาน้ำล้างในช่องจมูกนั้น และการใช้จมูกสูดน้ำอย่างระมัดระวังแล้วสั่งออกไปอย่างแรง ก็จะทำให้สิ่งปฏิกูลในช่องจมูกลดลงหรือหมดไปได้ จะทำให้ช่องจมูกมีความสะอาด มีความไวต่อกลิ่น และทำให้ขีดความสามารถในการรับกลิ่นยั่งยืนยาวนาน ปราศจากโรคทั้งในส่วนของโพรงจมูก สมองส่วนหน้า และปอด

            หูทั้งสองข้างก็เช่นเดียวกัน เป็นทวารสำหรับรับเสียง ในแต่ละวันมีสิ่งปฏิกูลที่เกิดขึ้นจากความเสื่อมโทรมของผิวหนังและจากสิ่งปฏิกูลที่รับมาจากภายนอก การชำระล้างช่องหูอยู่เสมอจะทำให้หูปราศจากโรค ปราศจากหนอง และทำให้ขีดความสามารถในการได้ยินเสียง ตลอดจนประสาทส่วนหูยั่งยืนยาวนาน

            สำหรับปากนั้นเราทำความสะอาดอยู่ทุกเช้าค่ำอยู่แล้วโดยการบ้วนปาก แปรงฟัน ให้ผลดีอย่างไรไม่จำเป็นจะต้องกล่าวอีก เอากันเพียงว่าให้บ้วนปาก แปรงฟัน เป็นการทำความสะอาดก็พอแล้ว

            อวัยวะเพศเป็นแหล่งหมักหมมของความสกปรกทั้งที่เกิดโดยสภาพธรรมชาติของมันเอง และเกิดจากการคั่งค้างของของเสียที่เกี่ยวข้องเชื่อมโยงกับอวัยวะเพศนั้น แม้กระทั่งปัสสาวะของตนเองหากหมักหมมอยู่ภายในอวัยวะเพศมากและนานเกินไปก็เป็นที่เพาะเชื้อแห่งโรค ลูกเด็กตัวเล็ก ๆ หากไม่ได้ชำระล้างอวัยวะเพศอยู่เสมอก็จะเกิดโรคอย่างหนึ่งที่อาจเกิดผลกระทบต่อกรวยไตและทางเดินปัสสาวะได้ ทำให้เป็นไข้ตัวร้อน

            ยิ่งคนป่วยเจ็บหรือคนชรายิ่งต้องหมั่นทำความสะอาด คนเราปกติทั่วไปก็ทำความสะอาดอวัยวะเพศอยู่แล้ว แต่ควรมุ่งเน้นที่ต้องทำความสะอาดให้จริงจัง ก็จะทำให้อวัยวะส่วนนี้ไม่เป็นแหล่งหมักหมมก่อโรค ไม่มีสี ไม่มีกลิ่น และไม่มีความผิดปกติ เพียงแค่นี้ก็มีอานิสงส์มากแล้ว โดยเฉพาะสตรีในยามมีประจำเดือน

            ส่วนทวารหนักก็เช่นเดียวกัน เป็นศูนย์รวมของแบคทีเรียจำนวนมากมายมหาศาล เป็นแหล่งบ่มเพาะโรคของทวารหนักนานาชนิด และลุกลามไปถึงลำไส้ใหญ่ อย่างน้อยเบาบางที่สุดก็ความไม่สบายกาย เช่น อาการคัน อาการรำคาญ และอาการหงุดหงิด

            คนจำนวนมากนิยมแบบตะวันตก ใช้กระดาษชำระทวารหนัก ซึ่งดูเหมือนว่าจะสะอาดแต่เป็นความสะอาดที่แค่ไม่เปรอะเปื้อนกางเกงในเท่านั้น สิ่งปฏิกูลขนาดเล็กและที่ไม่อาจมองเห็นได้ด้วยตายังมีอยู่รอบขอบภายนอกและยิ่งหมักหมมอยู่ภายใน นี่แหละคือต้นตอและแหล่งหมักหมมของโรค และยิ่งเป็นคนท้องผูกด้วยแล้วมีอาการอักเสบ มีโลหิตไหล ก็จะทำให้โรคร้ายเข้าสู่กระแสเลือดได้โดยคาดคิดไม่ถึง

            การชำระทวารหนักมุ่งหมายเอาการชำระล้างให้สะอาดทั้งภายในและภายนอกประมาณองคุลีเศษ ๆ เพื่อทำให้โดยรอบทวารหนักภายนอกและภายในลึกเข้าไปองคุลีเศษ ๆ นั้นมีความสะอาด

            อันคนเรานั้นยามวันเวลาที่ไม่ถึงคราตาย ปากทวารหนักจะปิดอย่างมิดชิด แต่ถ้าหากใกล้กับปากทวารหนักยังมีความสกปรกเปรอะเปื้อน ความสกปรกเปรอะเปื้อนซึ่งมีแบคทีเรียอยู่มากหลายก็จะซึมออกมาถึงปากทวารหนักและภายนอก ทำให้เกิดอาการคัน อักเสบ และเป็นแผลเรื้อรังได้

            การชำระทวารหนักโดยวิธีดังกล่าวนี้ควรจะทำเป็นประจำอย่างน้อยวันละสาม ครั้ง หรือแม้หนึ่งครั้งก็ยังดี จะรู้สึกเบาตัว สบายกาย และไม่มีความรำคาญในที่ลับอีกต่อไป ทั้งจะส่งผลไกลไปในภายหน้าให้ระบบขับถ่ายมีสมรรถนะที่สมบูรณ์ยั่งยืนยาวนานได้

            ยิ่งใครที่เป็นโรคริดสีดวงทวาร หากได้ทำการชำระในลักษณะที่กล่าวนี้ก็จะมีส่วนต่อการบรรเทาและเยียวยาโรคให้หายได้ ใครไม่เชื่อก็ลองดูเพราะไม่ต้องเสียเงินเสียทองอะไรทั้งนั้น

            ส่วนจิตนั้นเป็นทวารสำคัญที่รับรู้อารมณ์ทั้งหลาย ทั้งความพอใจ ไม่พอใจ ความขุ่นข้องหมองใจ ความเบิกบาน ปีติ หรือแม้ความรู้สึกเฉย ๆ เรื่อย ๆ เปื่อย ๆ แม้กระทั่งความคิดที่ติดอยู่ในใจไม่ยอมละ ไม่ยอมวาง กระทั่งเป็นเหตุให้นอนไม่หลับ หรือหน้านิ่วคิ้วขมวดอยู่เป็นอาจิณ

            จิตเป็นตัวที่จะต้องได้รับการศึกษา ได้รับการฝึกฝนอบรม แต่ก่อนจะไปถึงขั้นนั้นก็ต้องชำระความสะอาดของจิตเป็นเบื้องต้นก่อน โดยทำนองเดียวกันกับการชำระทวารทั้งเก้าที่ได้กล่าวมาแล้ว

            แต่จิตนั้นมีความประณีตละเอียดและเห็นได้โดยยาก แม้กระทั่งไม่อาจรู้ได้ว่าตั้งอยู่ที่ตรงไหนและเป็นตัวอะไรกันแน่ ได้กล่าวมาบ้างแล้วว่าจิตเป็นสิ่งที่สามที่รับรู้เวลาลมหายใจผ่านเข้าช่องจมูก ในขั้นนี้ยังไม่ต้องไปแตะต้อง เอากันเพียงแค่ทำความรู้สึกให้ปลอดโปร่งโล่งใจ ละเลิกความวิตกกังวลทั้งหลายไว้ชั่วคราว ละวางความทุกข์ร้อนหม่นหมองซึมเศร้าไว้ชั่วคราว

            เอากันพอแค่ทำให้ใจสบาย ๆ ก็เป็นพอ เพียงเท่านี้ก็ถือว่าได้ชำระจิตในเบื้องต้น เหมือนกับการชำระทวารทั้งเก้าโดยนัยที่กล่าวมาแล้วนั่นเอง ใช้เวลาในการชำระจิตในขั้นนี้ได้ตามมาก ตามน้อย ตามความต้องการและตามความพอใจ ให้เป็นไปเพื่อทำความปลอดโปร่งโล่งใจให้เกิดขึ้นเป็นใช้ได้

            เราจะสามารถสัมผัสและรับรู้ได้ด้วยตนเองว่าแค่ไหน เพียงไร มีความปลอดโปร่งโล่งใจและมีความสบาย เพราะปกติของคนเราแม้จะคราคร่ำอยู่ด้วยเรื่องราวและความรู้สึกมากหลายในแต่ละวันเวลา แต่ธรรมชาติก็ได้สอนเราเองมานานหนักหนาแล้วให้ได้รู้จักว่าอย่างไหนแบบไหนที่เป็นความปลอดโปร่งโล่งใจและเป็นความสบาย

            ดังนั้นแม้จะเป็นเรื่องยากที่จะกล่าวเป็นตัวหนังสือหรือถ้อยคำ แต่ก็สามารถกล่าวเอาความเป็นธรรมชาติหรือความคุ้นเคยที่รู้จักมาแต่ก่อนได้ว่าอย่างไหนแบบไหนจึงเป็นความปลอดโปร่งโล่งใจ เป็นความสบาย

            ดังนี้แล้วทั้งกายและใจก็มีความพร้อม มีความสะอาด ที่จะเข้าสู่การฝึกฝนอบรมและการเดินหนทางเข้าไปยังโลกภายใน.